Zwerfvuilbelasting – verwachting dat ontwerptekst gepubliceerd wordt in het eerste kwartaal van 2026

We vernemen dat bepaalde gemeentebesturen weigeren om de zwerfvuiltaks te betalen. Hieronder kan u nog eens de informatie vinden die belangrijk is om door te sturen naar die gemeentebesturen.

In 2026 zullen de drie gewesten een zwerfvuilbelasting invoeren voor producenten die eenmalige verpakkingen op de Belgische markt brengen. De inkomsten uit die belasting zullen gebruikt worden om de kosten voor het opruimen van zwerfvuil te financieren. De interregionale ontwerptekst voor de belasting zit in de laatste rechte lijn voor goedkeuring in de parlementen.

Het Interregionaal Samenwerkingsakkoord bepaalt dat de bijdrage verschuldigd is vanaf 1 januari 2026. Wij stellen vast dat de bijdrage niet retroactief zal worden toegepast voor het jaar 2025.

De bijdrages zullen door de meeste producenten worden toegevoegd aan de nieuwe tarieven voor 2026 gezien de zwerfvuiltaks van toepassing zal zijn vanaf 1 januari 2026.

De zwerfvuilbelasting komt er naar aanleiding van de Europese richtlijn voor eenmalige plastics (Single Use Plastics of SUP), die in 2019 werd gepubliceerd. Verschillende bepalingen uit die richtlijn zijn vandaag al in voege, zoals het verbod op plastic wegwerpbestek. Maar de richtlijn voorzag ook dat producenten verantwoordelijk worden voor het zwerfvuil dat door hun producten en verpakkingen veroorzaakt wordt.

De drie gewesten zullen op basis van die bepaling in 2026 een zwerfvuilbelasting invoeren. Concreet zullen producenten via die belasting betalen voor het opruimen van zwerfvuil, het ledigen van de straatvuilnisbakken en de sensibilisering van burgers. We verwachten dat de ontwerptekst in het eerste kwartaal van 2026 in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd zal worden.

De Europese richtlijn is van toepassing op een aantal specifieke eenmalige plastic verpakkingen, waaronder plastic drankverpakkingen en verpakkingen voor bepaalde voedingsproducten. Uit de interregionale ontwerptekst blijkt dat de gewesten ervoor gekozen hebben om de scope verder uit te breiden met drankblikjes en sigarettenverpakkingen. Daarnaast vallen ook ballonnen, tabaksproducten, kauwgom en vochtige doekjes onder het toepassingsgebied van de belasting.

Uit de meest recente ontwerptekst kunnen we opmaken dat de belasting voor de verpakkingsproducenten op jaarbasis 102 miljoen euro zal bedragen. In april 2026 zal Fost Plus een voorafbetaling van de helft van dat bedrag moeten uitvoeren. De betrokken producenten zullen in principe de keuze hebben om ofwel individueel uitvoering te geven aan de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, ofwel collectief via hun aansluiting bij Fost Plus.